fbpx

ลองฟัง/พรีวิว ‘360 Reality Audio’ ระบบเสียงรูปแบบใหม่ ให้ประสบการณ์เสมือนจริง

หลังจากเปิดตัวมาได้เพียงไม่ถึงสัปดาห์ วันนี้ระบบเสียงรูปแบบใหม่จาก Sony อย่าง ‘360 Reality Audio’ พร้อมให้ทดลองฟังแล้วทางผู้บริการเพลงออนไลน์อย่าง TIDAL ผมเองได้ลองฟังแล้ว เลยหยิบเอาเรื่องน่าสนใจต่าง ๆ มาบอกเล่ากันครับ

ก่อนอื่นสำหรับคนที่ยังสงสัยว่า ‘360 Reality Audio’ คืออะไร แนะนำให้อ่านบทความนี้ก่อนครับ

ฟังเสียง ‘360 Reality Audio’ ต้องเตรียมตัวอะไรบ้าง
การฟังเสียง ‘360 Reality Audio’ ในเวลานี้สามารถฟังได้จาก TIDAL ผู้ให้บริการเพลงออนไลน์คุณภาพสูงระดับ สำหรับผู้ที่ใช้บริการ TIDAL อยู่แล้วเพียงแค่อัปเดตสมาร์ทโฟนที่ใช้งานเป็นเฟิร์มแวร์รุ่นล่าสุด และอัปเดตแอปฯ TIDAL ในสมาร์ทโฟนให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด

เปิดแอปฯ ขึ้นมากแล้วเข้าไปดูที่การตั้งค่าในแอปฯ TIDAL ในเมนูย่อย ‘Quality’ จะต้องมีเมนูย่อย 360 Reality Audio ปรากฏอยู่ และเมื่อกดเข้าไปก็เพียงแค่เลือกเปิดใช้งานตรงหัวข้อ ‘Enable 360 Reality Audio’

ตรง ‘Enable 360 Reality Audio’ นี้สามารถเลือกเปิดหรือปิดเพื่อเปรียบเทียบเสียงระหว่างระบบสเตริโอ HiFi ปกติกับระบบเสียง 360 Reality Audio ได้ การเปรียบเทียบด้วยวิธีนี้ใช้ได้เฉพาะเวลาฟังแบบสตรีมสดเท่านั้น หากดาวน์โหลดออฟไลน์ จะได้ฟังในฟอร์แมตที่ดาวน์โหลดเอาไว้แต่แรก

นอกจากนั้นในส่วนนี้ยังมีคำแนะนำให้เปิดใช้งานเฉพาะเวลาใช้งานหูฟังเท่านั้น หากเปิดฟังเสียงออกลำโพงตามปกติแนะนำให้ปิดการใช้งานในส่วนนี้ครับ

ใน TIDAL จากอัลบั้มหรือเพลงใดที่กำลังฟังเป็นแก็จะมีโลโก้เป็นตัวเลข 360 อยู่ในกรอบสี่เหลี่ยมผืนผ้าปรากฏอยู่ด้วย ระบบเสียง 360 Reality Audio สามารถรับฟังได้จากหูฟังทั้งแบบไร้สายและใช้สาย ไม่ว่าจะเป็นหูฟังยี่ห้อทั่วไปหรือหูฟังของยี่ห้อโซนี่เอง

หากเป็นกรณีหลังจะมีความพิเศษเพิ่มขึ้นอีกส่วนนั่นคือ ในแอปฯ Headphones Connect ของโซนี่จะมีฟีเจอร์ ‘360 Reality Audio Setup’ ทำหน้าที่ optimize ปรับแต่งให้การถ่ายทอดสนามเสียงแบบ 360 องศามีความแม่นยำมากยิ่งขึ้นไปอีก

ขั้นตอนการ ‘360 Reality Audio Setup’ ในแอปฯ Headphones Connect

โดยตัวแอปฯ จะทำการถ่ายรูปใบหูของผู้ใช้งานทั้งหูด้านซ้ายและหูด้านขวา จากนั้นก็จะนำไปทำการวิเคราะห์รูปทรงของใบหูแล้วทำการ optimize ให้โดยอัตโนมัติ

ซึ่งตรงนี้ไม่แน่ใจว่ามีผลกับทั้งหูฟังประเภทใด แบบครอบหู แบบแปะหู หรือแบบอินเอียร์ แต่ผมเองลองใช้หูฟังอินเอียร์ Sony WF-1000XM3 ระบบก็ทำการ optimize ให้ตามปกติโดยไม่ได้แจ้งเตือนอะไร

ถ้าไม่ได้ใช้หูฟังของ Sony ?
อย่างที่ได้เรียนไว้ข้างต้นว่าระบบเสียง 360 Reality Audio สามารถรับฟังได้จากหูฟังทั้งแบบไร้สายและใช้สาย ไม่ว่าจะเป็นหูฟังยี่ห้อทั่วไปหรือหูฟังของยี่ห้อโซนี่เอง

เมื่อผมลองใช้หูฟังอย่าง Apple AirPods 2, Soul ST-XX, Shanling mtw100 หรือหูฟังรุ่นมีสายทั่วไปก็สามารถใช้งานได้เช่นกัน สามารถได้ยินความแตกต่างจากระบบเสียง 360 Reality Audio ใน TIDAL ได้ด้วยเช่นกัน เพียงแต่ไม่มีส่วนให้เข้าไปตั้งค่า optimize ให้เหมาะกับรูปทรงของใบหู เหมือนอย่างหูฟังของโซนี่เท่านั้นเอง

ผมยังได้ลองนำ DAC มาต่อกับสมาร์ทโฟนแล้วเสียบสายหูฟังที่ตัว DAC โดยตรง ก็สามารถเข้าถึงความแตกต่างของ 360 Reality Audio ได้เช่นกัน ไม่จำเป็นต้องใช้หูฟังของโซนี่หรือว่าหูฟังรุ่นที่สามารถใช้งานร่วมกับแอปฯ Headphones โซนี่ได้เท่านั้น

ฟัง 360 Reality Audio แล้วรู้สึกอย่างไร ?
ณ เวลาที่เขียนบทความนี้อยู่ใน TIDAL มีเพลงในรูปแบบ 360 Reality Audio ให้ลองฟังประมาณสิบกว่าอัลบั้ม ทั้งหมดเป็นเพลงจากสังกัดของโซนี่เอง และส่วนมากเป็นเพลงในอัลบั้มเก่าชื่อดังระดับตำนานที่ผู้คนส่วนใหญ่ฟังกันจนคุ้นหูดีอยู่แล้ว

เรียกว่าเป็นงานระดับ Showcase ที่โซนี่ตั้งใจปล่อยออกมาให้ผู้คนทั่วไปได้ลองสัมผัสกับประสบการณ์เสียงในรูปแบบใหม่

ไม่ว่าจะเป็น Kind of Blue ของ Mile Davis, Time Out ของ The Dave Brubeck Quartet, Just As I Am ของ Bill Wither, Head Hunters ของ Herbie Hancock หรือ Love Is The Message ของ MFSB

ผมรู้สึกเสียดายนิดหน่อยที่เพลงส่วนมากที่มีให้ลองฟังในเวลานี้มีระดับเสียงในการบันทึก (recording level) ที่ค่อนข้างเบา ยิ่งทำเป็นรูปแบบ 360 Reality Audio สังเกตว่าจะเบาลงไปอีกเล็กน้อยรวมทั้งเนื้อเสียงที่ฟังดูอิ่มหนาน้อยลงด้วยเมื่อเทียบในเสียงรูปแบบสเตริโอ

ทำให้เวลาฟังกับหูฟัง Sony WF-1000XM3 ซึ่งมีกำลังให้เร่งดังได้จำกัด ไม่สามารถเข้าถึงรายละเอียดของเสียงในรูปแบบใหม่ได้อย่างครบถ้วน และสมดุลเสียงยังไม่ลงตัว ซึ่งผิดปกติวิสัยของหูฟังรุ่นนี้

ทีแรกเข้าใจว่าขั้นตอนการ optimize อาจมีปัญหา แต่หลังจากทดลองซ้ำ ๆ 2-3 ครั้งแล้วผลลัพธ์ก็ยังเหมือนเดิมครับ เข้าใจว่าถ้าเป็นหูฟังไร้สายของโซนี่ในกลุ่มฟูลไซส์โอเวอร์เอียร์น่าจะมีข้อจำกัดดังกล่าวลดน้อยลง

ผมจึงเปลี่ยนไปลองฟังผ่านหูฟังอินเอียร์ iBasso IT01S และ DAC iBasso DC01 ในโหมดการเชื่อมต่อแบบ truly balanced ซึ่งไม่มีข้อจำกัดในเรื่องของระดับความดังแล้ว พบว่าเสียงเพลงในรูปแบบ 360 Reality Audio เป็นประสบการณ์ที่แปลกใหม่และน่าสนใจกว่าที่คิดครับ

โดยเฉพาะเพลงในยุคเก่าที่มักจะบันทึกหรือมิกซ์เสียงมาแบบปิงปองสเตริโอแยกซ้าย-ขวาเด็ดขาดชัดเจนจากกัน เวลาฟังในหูฟังมิติเสียงก็จะแบน ๆ และเสียงไปกองอยู่ที่ข้างหูหมด

ไอ้ที่ว่าเสียงจะมีมิติเหมือนฟังจากลำโพงหรือดนตรีสดจริง ๆ เป็นเรื่องยากมากถึงยากที่สุด ทำให้หลายคนที่คุ้นชินกับเรื่องของมิติและบรรยากาศเสียง ชอบฟังเพลงจากลำโพงที่อยู่ตรงหน้ามากกว่าฟังจากหูฟัง โดยเฉพาะเวลาเพลงเก่า ๆ

ทว่าสิ่งที่ 360 Reality Audio นำเสนอออกมานั้นให้ประสบการณ์ที่แปลกใหม่ คล้ายกำลังนั่งฟังเพลงแบบ near-field จากลำโพงที่ตั้งอยู่บนโต๊ะทำงาน บ้างก็เหมือนกับกำลังนั่งอยู่ในห้องซ้อมหรือห้องบันทึกเสียง ทุกอัลบั้มที่ได้กล่าวอ้างถึงข้างต้นให้ประสบการณ์ที่ว่านี้ชัดเจนมาก

มันแตกต่างจากการบันทึกเสียงแบบ binural หรือการจำลองเสียงแบบ Virtual 3D อื่น ๆ ที่ผมเคยได้ลองฟังมา รวมทั้งฟีเจอร์ Dolby Atmos ในสมาร์ทโฟนสมัยใหม่บางรุ่นซึ่งผมไม่เคยชอบเสียงเวลาใช้ฟังเพลงในหูฟังเลย

สรุปสั้น ๆ คือ 360 Reality Audio ให้ประสบการณ์ใหม่ที่น่าสนใจ และน่าเฝ้าติดตามความก้าวหน้าอย่างมาก เพราะผมยังรู้สึกว่ามันน่าจะดีกว่านี้ได้อีกพอสมควร

ที่ผมชอบใจในเวลานี้คือ ผู้บริโภคอย่างเรา ๆ ไม่ต้องลงทุนอะไรเพิ่มเลย ใครใช้บริการ TIDAL อยู่แล้วก็สามารถใช้งานได้เลย ตัวหูฟังแม้ว่าจะมีฟีเจอร์ exclusive สำหรับหูฟังของโซนี่เอง แต่หูฟังคุณภาพดีทั่วไปก็สามารถเข้าถึงประสบการณ์เสมือนจริงนี้ได้เช่นกัน

เชื่อว่าอ่านถึงตรงนี้แล้วอยากไปลองฟังกันบ้างแล้วใช่ไหมครับ ผมได้เลือกและรวบรวมเอาที่เจ๋ง ๆ มาให้ฟังใน tracklist ด้านล่างนี้แล้วครับ ลองฟังแล้วคิดเห็นอย่างไรอย่าลืมแชร์กันบ้างนะครับ

มนตรี คงมหาพฤกษ์

ผู้ก่อตั้งสื่อออนไลน์ AV Tech Guide อดีตบรรณาธิการบริหารนิตยสารและออนไลน์ GM2000 Magazine จบการศึกษาจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สนใจเครื่องเสียงทั้งระบบอะนาล็อกและดิจิทัล ใช้งานสมาร์ทโฟนทั้ง iOS และ Android ใช้คอมพิวเตอร์ทั้ง macOS และ Windows หลงใหลเทคโนโลยีเป็นชีวิตจิตใจ ตอนนี้กำลังเห่อระบบเสียง Lossless ใน Apple Music และงานบ้าน D.I.Y.