fbpx

MQA ฟอร์แม็ตใหม่ของระบบเสียงรายละเอียดสูง

เมื่อประมาณ 1-2 ปีที่ผ่านมา คนที่ได้ติดตามข่าวคราวความเคลื่อนไหวของระบบเสียงรายละเอียดสูงหรือ Hi-Res Audio คงจะพอได้ยินคำว่า เอ็มคิวเอ ‘MQA’ ผ่านหูมาบ้าง

ทราบหรือไม่ครับว่า นี่คือฟอร์แมตการเข้ารหัสข้อมูลเสียงดิจิทัลที่ถูกสร้างมาเพื่อทำลายกำแพงข้อจำกัดต่าง ๆ และความสับสนที่เกิดขึ้นกับฟอร์แมต Hi-Res Audio มาอย่างต่อเนื่อง นี่คือ solution ที่ได้รับการหมายมั่นปั้นมือว่าจะนำพาให้ Hi-Res Audio เป็นที่นิยมแพร่หลายไปในวงกว้างมิได้ถูกจำกัดอยู่เพียงภายในแวดวงเครื่องเสียงไฮไฟแต่เพียงอย่างเดียว

เรามาทำความรู้จัก ‘MQA’ ไปตามลำดับขั้นจากรากฐานของมันไปไล่เรียงไปจนถึงการใช้งานในภาคปฏิบัติกันดีกว่าครับ ก่อนอื่นคุณอาจจะจำเป็นต้องทราบไว้สักหน่อยว่า MQA นั้นย่อมาจากคำว่า Master Quality Authenticated คิดค้นขึ้นโดย เมอริเดียน ออดิโอ ‘Meridian Audio’ บริษัทผู้ผลิตเครื่องเสียงระดับไฮเอนด์ชื่อดังจากประเทศอังกฤษ

เป็นฟอร์แมตไฟล์เสียงดิจิทัลที่ถูก ‘คิดเผื่อ’ เพื่อให้ครอบคลุมและเข้าไปมีส่วนร่วมตั้งแต่ในขั้นตอนการบันทึกเสียงต้นฉบับ การเข้ารหัสด้วยวิธีบีบอัดข้อมูล หรือแม้กระทั่งวิธีการนำไฟล์เสียงไปเปิดฟัง

โดยปกติแล้วไฟล์ฟอร์แมต Hi-Res Audio ไม่ว่าจะเป็นฟอร์แมต PCM หรือ DSD เป็นที่ทราบกันดีว่า สำหรับคนที่คุ้นเคยว่ายิ่งไฟล์มีความละเอียดหนาแน่นของข้อมูลมากขึ้นเท่าไร ขนาดไฟล์และบิตเรตที่ใช้ก็จะยิ่งทวีคูณมากขึ้นเป็นเงาตามตัว ปัญหาหลัก ๆ ที่ตามมาก็คือเรื่องของการเก็บข้อมูลที่สิ้นเปลืองพื้นที่ความจุใน storage device อย่างมาก

อีกปัญหาคือกระแสของข้อมูลดิจิทัลที่ต้องวิ่งไปมาอยู่ในระบบการส่งผ่านข้อมูลอย่างเช่น ในระบบเน็ตเวิร์คที่สตรีมจากมิวสิกเซิฟเวอร์ หรือที่สตรีมมาจากผู้ให้บริการเพลงออนไลน์ทั้งหลายจะมีประสิทธิภาพต่ำและสิ้นเปลืองแบนด์วิดธ์เป็นอย่างมาก อันเป็นผลมาจากขนาดและบิตเรตไฟล์ของข้อมูล Hi-Res Audio ที่อยู่ในระดับสูงเกินไป

หน้าที่ของ MQA ก็คือ การนำสัญญาณเสียงต้นฉบับโดยตรงมาทำการ ‘แพ็ค’ หรือ ‘จัดเก็บ’ เสียใหม่ด้วยกระบวนการวิธีที่ทางเมอริเดียนอ้างว่าเป็นฟอร์แมต lossless (ไร้การตกหล่นสูญเสียของข้อมูล) เหมือนการพับกระดาษหลายทบให้เล็กลง เมื่อคลี่กระดาษออกมาก็จะกลายเป็นกระดาษแผ่นใหญ่เหมือนเดิม

เทคโนโลยี MQA เริ่มเป็นยอมรับให้เป็นฟอร์แมตเสียงคุณภาพสูงในหลากหลายแพลทฟอร์มเนื่องจากเป็นการเข้ารหัสเสียงที่มีประสิทธิภาพ และสามารถย้อนคืนคุณภาพเสียงในระดับเทียบเท่ากับต้นฉบับในสตูดิโอได้ด้วยเทคนิคพิเศษที่อาศัยความสามารถในการถอดรหัสย้อนคืนคุณภาพเสียงของซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์ประกอบกัน

โดยปกติแล้ว กระบวนการถอดรหัสย้อนคืนคุณภาพเสียงที่เรียกว่า “unfolding” นั้นจะมีอยู่ 2 ขั้นตอนด้วยกัน การ “unfolding” ขั้นแรกจะเรียกว่า “Core Decoding” ซึ่งสามารถทำได้ด้วยซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ในแอปฯ เล่นเพลงหลาย ๆ แอปฯ เช่น Tidal, Roon, Amarra หรือ Audirvana (Update มีนาคม 2562 – ในปัจจุบันสามารถทำได้ในแอปฯ TIDAL สำหรับอุปกรณ์ Android และ iOS แล้ว)

สำหรับขั้นตอนสุดท้ายหลังจากการทำ unfolding นั้นเรียกว่า “rendering” จำเป็นที่จะต้องทำงานร่วมกับภาค DAC ในอุปกรณ์นั้น ๆ อย่างเข้มงวด คุณภาพในการ rendering จะขึ้นอยู่กับวงจรภาคฟิลเตอร์ขาออกของ DAC นั้น ๆ ในทางปฏิบัติแล้วในส่วนนี้จะได้รับการปรับแต่งโดยละเอียดสำหรับแต่ละรุ่นโดยเฉพาะ

ผลลัพธ์สุดท้ายของไฟล์ MQA จึงเป็นไฟล์ Hi-Res Audio เหมือนตามต้นฉบับ แต่มีขนาดไฟล์และบิตเรตที่ย่อมเยาพอ ๆ กับไฟล์เสียงในฟอร์แมตซีดี ง่ายต่อการดาวน์โหลดหรือสตรีมมาฟังสด ๆ ผ่านระบบออนไลน์ ซึ่งลักษณะดังกล่าวจะช่วยกระตุ้นให้การซื้อเพลงผ่านการดาวน์โหลดหรือการสตรีมไฟล์ Hi-Res Audioไปฟังสด ๆ ทันที ณ เวลานั้น สามารถทำได้โดยสะดวกมากยิ่งขึ้นชนิดที่ไม่เคยปรากฏที่ไหนมาก่อน

และเมื่อนำไปใช้งานร่วมกับฮาร์ดแวร์หรือซอฟต์แวร์แอพพลิเคชั่นที่รองรับไฟล์ MQA ด้วยแล้ว เสียงที่เราได้ยินก็จะไม่ต่างอะไรกับการฟัง Hi-Res Audio โดยตรง หรืออาจจะเป็นไปได้ว่าจะได้เสียงดีกว่าเสียด้วยซ้ำ

นอกจากนั้น MQA ยังมีคุณสมบัติที่เรียกว่า backwards compatible แม้แต่อุปกรณ์หรือระบบรุ่นเก่า ๆ ที่ไม่รองรับ MQA ก็ยังสามารถเปิดฟังได้เช่นกันเพียงแต่คุณภาพเสียงจะไม่ดีเท่าระบบที่รองรับ MQA โดยตรง แต่อย่างไรก็ดีเสียงที่ได้ก็จะยังดีว่าการฟังจากไฟล์ CD Quality ตามปกติ ทางเมอริเดียนเขาคุยเอาว่าไว้อย่างนั้นนะครับ

ดังนั้นข้อสรุปในเบื้องต้นนี้ก็คือ MQA หรือ Master Quality Authenticated นั้นคือเทคโนโลยีฟอร์แมตไฟล์ดิจิทัลรูปแบบใหม่ที่เข้าไปมีส่วนร่วมตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ คือตั้งแต่ในขั้นตอนของการทำมาสเตอร์เพลงต้นฉบับเพื่อให้คุณภาพเสียงในระดับนั้นยังคงอยู่ครบถ้วน และสามารถส่งต่อความครบถ้วนนั้นไปจนถึงปลายทางสุดท้ายนั่นคือในระบบเสียงของเราได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

มนตรี คงมหาพฤกษ์

ผู้ก่อตั้งสื่อออนไลน์ AV Tech Guide อดีตบรรณาธิการบริหารนิตยสารและออนไลน์ GM2000 Magazine จบการศึกษาจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สนใจเครื่องเสียงทั้งระบบอะนาล็อกและดิจิทัล ใช้งานสมาร์ทโฟนทั้ง iOS และ Android ใช้คอมพิวเตอร์ทั้ง macOS และ Windows หลงใหลเทคโนโลยีเป็นชีวิตจิตใจ ตอนนี้กำลังเห่อระบบเสียง Lossless ใน Apple Music และงานบ้าน D.I.Y.

มนตรี คงมหาพฤกษ์